بدهکار و بستانکار یعنی چه؟ حساب مشتری به زبان ساده

«بدهکار و بستانکار یعنی چه؟» جوابش ساده است: بدهکار کسی است که باید پول بدهد و بستانکار کسی است که باید پول بگیرد. وقتی جنسی را نسیه می‌دهید، مشتری به شما بدهکار می‌شود و شما از او بستانکارید. در حساب مشتری هر خرید نسیه مانده را بالا می‌برد و هر پولی که می‌آورد آن را پایین می‌آورد.

گیج‌کننده بودن این دو کلمه بیشتر از این است که یک مبلغ را از دو طرف می‌شود دید. یک مثال ساده این را روشن می‌کند.

۱بدهکار و بستانکار یعنی چه، به زبان خیلی ساده؟

بدهکار یعنی «باید بدهد» و بستانکار یعنی «باید بگیرد». اگر علی ۱۰۰٬۰۰۰ تومان از رضا قرض گرفته باشد، علی بدهکار است و رضا بستانکار.

در مغازه این دو حالت رخ می‌دهد:

• مشتری نسیه می‌برد: مشتری بدهکار است و شما بستانکارید.
• از پخش‌کننده جنس نسیه می‌گیرید: شما بدهکارید و پخش‌کننده بستانکار است.

۲از دید چه کسی باید نگاه کرد؟

همیشه از خودتان بپرسید «این حساب را چه کسی نوشته است؟». وقتی دفتر مال مغازه است، کلمهٔ «بدهکار» کنار نام مشتری یعنی آن مشتری به مغازه بدهکار است. همان مبلغ، در دفتر خود مشتری، بدهی او به مغازه است.

نمونهٔ آشنایش صورت‌حساب بانکی است. وقتی پولی به حسابتان واریز می‌شود، معمولاً در ستون بستانکار می‌آید. آن صورت‌حساب را بانک نوشته است و از دید بانک، شما از آن طلبکار شده‌اید.

۳حساب مشتری چیست و مانده چطور حساب می‌شود؟

حساب مشتری فهرست همهٔ خریدهای نسیه و همهٔ پول‌هایی است که یک نفر داده، به ترتیب تاریخ. مانده عددی است که پس از هر ردیف باقی می‌ماند:

• هر فروش نسیه به مانده اضافه می‌کند.
• هر پولی که مشتری می‌دهد از مانده کم می‌کند.
• اگر مانده صفر شد، حساب تسویه است.
• اگر مشتری بیشتر از بدهی‌اش داد، جهت حساب برمی‌گردد؛ حالا مغازه به او بدهکار است.

۴مثال با عددهای فرضی: یک حساب نسیه از اول تا تسویه

این مثال فرضی است و عددهایش گرد و ساختگی‌اند تا جمع زدنش راحت باشد. فرض کنید آقای رضایی مشتری نسیهٔ یک مغازه است و دفتر را مغازه می‌نویسد:

ستون بدهکار جایی است که بدهی آقای رضایی زیاد می‌شود و ستون بستانکار جایی است که کم می‌شود. پس از ردیف ۲، آقای رضایی ۳۰۰٬۰۰۰ تومان به مغازه بدهکار است و مغازه همین مبلغ از او طلب دارد.

حالا همین حساب از طرف فروشنده: فرض کنید ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان جنس نسیه از یک پخش‌کننده گرفته‌اید و بعد ۴۰۰٬۰۰۰ تومان به او پرداخته‌اید. شما ۶۰۰٬۰۰۰ تومان به او بدهکارید و او از شما بستانکار است.

۵نسیه را چطور ثبت کنیم که مانده همیشه درست بماند؟

نسیه را همان لحظه به نام همان نفر ثبت کنید و هر پولی را هم که می‌آید بنویسید. در myAnbari:

1. فروش نسیه: در «فروش سریع»، «نسیه / چک» را بزنید و در «ثبت روی حساب شخص» نام مشتری را انتخاب کنید. یا «با صدا» را بزنید و بگویید «دو تا شیر به علی نسیه دادم»؛ ردیف کامل خودش ثبت می‌شود و کارت «نسیه به علی» را می‌بینید. اگر چیزی اشتباه بود، با مداد همان ردیف را اصلاح یا حذف کنید.
2. پول گرفتن: در «داده‌ها» بخش «حساب‌ها» روی نام شخص بزنید و «دریافت» را بزنید. پرداخت بخشی از بدهی هم قابل ثبت است.
3. پول دادن: برای پولی که به فروشنده می‌دهید «پرداخت» را بزنید.

جزئیات بیشتر در صفحهٔ دفتر حساب و مشتریان نسیه است. دفتر حساب، فروش نسیه و چک‌ها در همهٔ طرح‌ها هستند؛ در طرح «رایگان» ماهی ۱۰ کار دارید، برای یک نفر، و هر نسیه یا چک یک کار حساب می‌شود. قیمت طرح‌ها در طرح‌ها و اشتراک است و راه نصب در دانلود و نصب.

۶این کلمه‌ها در myAnbari کجا دیده می‌شوند؟

در خود برنامه، برای اینکه کسی گیج نشود، از زبان صاحب مغازه حرف زده می‌شود و کلمهٔ «طلب» و «بدهی» را می‌بینید:

• در صفحهٔ «حساب‌ها»: جمع «طلب من» یعنی آنچه دیگران به شما بدهکارند و «بدهی من» یعنی آنچه شما به دیگران بدهکارید.
• در صفحهٔ هر شخص: «طلب شما از او»، «بدهی شما به او» یا «تسویه».

ولی در سند «صورت‌حساب مشتری» که برای مشتری می‌فرستید یا چاپ می‌کنید، ستون‌های «بدهکار»، «بستانکار» و «مانده» هستند. ستون «تشخیص» هم با «بد» و «بس» جهت مانده را نشان می‌دهد؛ «بد» یعنی مشتری بدهکار است و «بس» یعنی فروشگاه بدهکار است. در خلاصهٔ سند هم «مانده اول»، «جمع خرید»، «جمع پرداخت» و «مانده آخر» نوشته می‌شود. راه ساختنش در درس صورت‌حساب آمده است.

۷در حسابداری رسمی هم معنی همین است؟

برای حساب اشخاص بله، ولی در حسابداری کامل این دو کلمه معنی فنی‌تری هم دارند. در ثبت دوطرفه، هر سند یک طرف بدهکار و یک طرف بستانکار دارد و این ستون‌ها فقط به معنی «بدهی داشتن» نیستند. مثلاً وقتی پولی به صندوق می‌آید، حساب صندوق بدهکار می‌شود، در حالی که صندوق به کسی بدهی ندارد.

برای حساب مشتری و فروشنده، همان معنی ساده کافی است. اگر سند رسمی یا دفتر قانونی لازم دارید، از حسابدار بپرسید؛ myAnbari برای ثبت روزانه است و دفاتر قانونی ندارد.